Những thanh niên ưu tú lớp trước

“Nhiệm vụ của thanh niên không phải là đòi hỏi Nước nhà đã cho mình những gì, mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho Nước nhà ? Mình phải làm thế nào cho ích lợi Nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích Nước nhà mà hy sinh phấn đấu đến chừng nào?”(1) Đó là những lời dạy gần gũi nhưng vô cùng thiết tha của Bác Hồ đối với Thanh niên và có giá trị trong mọi thời đại. Nhìn lại thời kỳ kháng chiến chống Pháp và Mỹ của dân tộc, những thế hệ thanh niên kế tiếp nhau đã chiến đấu anh dũng, hy sinh thân mình vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ đất nước. Chúng ta hãy cùng nhìn lại những thanh niên ưu tú của thế hế trước để thấy được những đóng góp lớn lao của họ cho Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.


Lý Tự Trọng (1914 – 1931), thế hệ thanh niên cộng sản đầu tiên trong những phong trào cách mạng Việt Nam đầu thế kỉ XX.

Tên thật là Lê Văn Trọng, quê gốc tại Hà Tĩnh nhưng được sinh ra tại Thái Lan trong một gia đình Việt kiều yêu nước. Năm 1923 (khi mới 10 tuổi), Lê Văn Trọng được đưa sang học tập tại Trung Quốc, ông học rất giỏi, thông thạo tiếng Thái, tiếng Hán và tiếng Anh. Chính tại đây, Lê Văn Trọng tham gia hoạt động cách mạng  trong tổ chức Hội VN Cách mạng Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc thành lập (6/1925). Trong thời gian này ở Trung Quốc, Bác Hồ có tên mới là Lý Thụy, tên Lý Tự Trọng được Bác đặt theo họ của Người kể từ đấy.

Trong khoảng thời gian học tập tại Trung Quốc, Lý Tự Trọng là một trong những người được Bác Hồ trực tiếp huấn luyện và đào tạo. Năm 1929, Lý Tự Trọng trở về nước hoạt động với nhiệm vụ thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản và làm liên lạc cho Xứ ủy Nam kỳ và Trung ương Đảng lúc đó đóng tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Ngoài ra, ông còn là người liên lạc với các đồng chí cộng sản ở nước ngoài qua các chuyến tàu đến Sài Gòn.

Là một nhà cách mạng kiên trung với câu nói nổi tiếng “con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác”(2). Ngày 9/2/1931, trong buổi mit tinh kỷ niệm 1 năm khởi nghĩa Yên Bái, đồng thời  bảo vệ buổi diễn thuyết của Phan Bội tại sân vận động Lareni (Sài Gòn), khi mật thám Pháp đến đàn áp, ông đã bắn chết tên Legrant và bị bắt. Mặc dù bị tra tấn rất dã man nhưng ông vẫn giữ được ý chí của mình. Ông bị kết án tử hình vào ngày 20/11/1931, lúc đó ông mới 17 tuổi.

Lý Tự Trọng là tấm gương sáng người về tấm gương đạo đức cách mạng của người thanh niên yêu nước. Tên của ông đã được Trung ương Đoàn TNCS HCM đặt tên cho một giải thưởng hằng năm cho thanh niên.

Cùng thời gian với Lý Tự Trọng còn có tấm gương của người thanh niên yêu nước Cao Xuân Quế, ông cũng hy sinh năm 1931, khi mới 17 tuổi.

Trần Văn Ơn (1931 – 1950), biểu tượng của những học sinh sinh viên yêu nước trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Trần Văn Ơn được sinh ra tại Bến Tre (sau đó chuyển lên sống tại Sài Gòn) trong một gia đình yêu nước, hăng hái tham gia cách mạng. Anh được xem là một học sinh hết mực chăm ngoan, học giỏi và lễ độ với cha mẹ, thầy cô, được bạn bè yêu mến.Tháng 8/1945, anh thi đậu vào lớp năm thứ nhất, bậc cao đẳng tiểu học tại trường Petrus Ký. Do có thành tích học tập giỏi, năm học 1949 – 1950, anh được đặt cách lên học ở ban Tú tài.

Ngày 23/9/1945, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta. Năm 1946, phong trào toàn quốc kháng chiến diễn ra mạnh mẽ sau lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch. Phong trào yêu nước, phản đối chiến tranh trong giới học sinh sinh viên lúc này diễn ra khá mạnh mẽ. Năm 1947, Trần Văn Ơn tham gia vào phong trào học sinh yêu nước của trường Petrus Ký và trở thành trụ cột của phong trào, anh tích cực tuyên truyền, vận động học sinh trong trường tham gia vào các hoạt động chống thực dân Pháp.

Năm 1949, trước ngày kỷ niệm 9 năm Nam Kỳ khởi nghĩa (23/11/1941), một số học sinh của trường Petrus Ký bị chính quyền Pháp. Ngày 23/11/1949, học sinh của 10 trường ở Sài Gòn tổ chức bãi khóa nhằm phản đối lại hành động này, Trần Văn Ơn là người đứng đầu nhóm học sinh của trường Petrus Ký đi biểu tình.

Phong trào phản kháng ngày một lên cao. Ngày 9/1/1950, hơn 6000 học sinh, sinh viên và giáo viên các trường tổ chức một cuộc biểu tình rầm rộ yêu cầu chính quyền thực dân thả ngay những học sinh bị bắt. Trước sự đàn áp dã man của chính quyền thực dân đã làm cho nhiều người bị bắt và bị thương nặng. Trong lúc tham gia biểu tình, Trần Văn Ơn đã bị bắn và chết trên đường đi cấp cứu.

Cái chết của Trần Văn Ơn đã gây náo động trong giới học sinh Sài Gòn, dẫn đến một làn sóng phản đối mạnh mẽ của học sinh và quần chúng Sài Gòn.

Ngày 12/1/1950, hằng trăm ngàn người đã xuống đường đưa đám anh. Đám tang Trần Văn Ơn đã trở thành một cuộc biểu dương lực lượng của đồng bào yêu nước Sài Gòn – Chợ Lớn chống lại chính quyền Pháp.

Hình ảnh người học sinh yêu nước Trần Văn Ơn đã trở thành ký ức bất diệt trong phong trào học sinh sinh viên yêu nước thời kỳ đó, anh đã trở thành một biểu tượng cho sự hy sinh vì lý tưởng độc lập dân tộc. Ngày 9/1 hằng năm đã trở thành ngày học sinh sinh viên toàn quốc, là ngày tưởng nhớ đến người học sinh yêu nước Trần Văn Ơn. Tên anh còn được đặt cho giải thưởng hằng năm dành cho khối học sinh chuyên nghiệp và dạy nghề của Đoàn TNCS HCM.

Trong phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp, chúng ta cũng không thể quên hình ảnh người phụ nữ kiên trung Võ Thị Sáu đã hy sinh trong độ tuổi thanh niên với chiến công ném lựu đạn tại chợ Đất Đỏ giết chết một tên quan Pháp. Chúng ta cũng không thể quên hình ảnh lấy thân mình chèn pháo của người thanh niên Tô Vĩnh Diện, hình ảnh Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng, hình ảnh Cù Chính Lan, Phan Đình Giót….họ đều hy sinh ở độ tuổi thanh niên với bao lý tưởng sống để làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, đánh bại đế quốc thực dân Pháp.

Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Viết Xuân, Nguyễn Thái Bình – những người thanh niên yêu nước trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) là người gốc Quảng Nam. Sau Hiệp định Geneve, anh cùng gia đình chuyển vào sống tại Sài Gòn và tham gia hoạt động trong nhóm Biệt động Sài Gòn.

Ngày 2/5/1964, anh nhận nhiệm vụ đặt mìn ở cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, Q.3) để ám sát phái đoàn chính trị cao cấp của chính phủ Mỹ do Bộ trưởng Bộ quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Công việc thực hiện không thành và anh bị bắt ngày 9/5/1964 và bị chính quyền VN Cộng hòa xử bắn tại nhà lao Chí Hòa ngày 15/10/1964.

Là một người hoạt động cách mạng với tinh thần thép, không ngại hy sinh. Trước khi bị xử bắn, anh đã can đảm thốt lên những tuyên bố đanh thép, bất diệt đã được các phóng viên nước ngoài ghi âm lại: “Đả đảo Nguyễn Khánh”, “Việt Nam muôn năm”.

Nguyễn Viết Xuân (1934 – 1964) quê tại tỉnh Vĩnh Phúc, là người chiến sĩ cách mạng trong kháng chiến chống Mỹ nổi tiếng với khẩu hiệu: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”(3).

Năm 18 tuổi, anh xung phong gia nhập quân đội, tham gia chiến đấu trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Chiến công nổi bật của Nguyễn Viết Xuân diễn ra trong quá trình chiến đấu chống lại chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ, bảo về miền Bắc Xã hội chủ nghĩa. Ngày 18/11/1964, đơn vị anh chiến đấu bảo vệ bầu trời phía Tây Quảng Bình, mặc dù bị thương ở đùi phải nhưng anh đã yêu cầu đồng đội cắt bỏ chân, vào công sự tiếp tục chỉ huy chiến đấu. Lời hô to “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” của anh trở thành bất diệt, khẳng định khí khái của tuổi trẻ Việt Nam trong công cuộc chiến đấu chống phá hoại Mỹ, là niềm tự hào của tuổi trẻ Việt Nam.

Nguyễn Thái Bình (1948 – 1972) quê tại Long An. Lớn lên ông theo học tại trường Petrus Ký ở Sài Gòn, sau đó nhận được học bổng theo học tại trường Cao đẳng Nông Lâm sản Hoa Kỳ. Trong thời gian học tập tại đây, Nguyễn Thái Bình đã tích cực tham gia phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam tại Mỹ, đồng thời đã gửi hai lá thư đến những người yêu hòa bình và công lý trên thế giới và tổng thống Mỹ Richard Nixon chỉ trích các hành động tội ác chống lại nhân dân Việt Nam của Hoa Kỳ. Nguyễn Thái Bình đã hy sinh khi vừa đáp xuống sân bay Tân Sơn Nhất năm 1972.

Nguyễn Thái Bình được xem là một biểu tượng yêu nước, đấu tranh chống Mỹ của nhân dân ta. Tên anh hiện nay được đặt cho một quỹ học bổng dành cho học sinh nghèo vượt khó học giỏi tại Việt Nam.

Còn rất nhiều, rất nhiều hình ảnh những người thanh niên yêu nước, cống hiến tuổi trẻ cho sự nghiệp chiến đấu bảo vệ đất nước mà trong khuôn khổ bải viết nhỏ không thể đề cập hết. Xin được nhắc đến một vài hình tượng tiêu biểu của thanh niên Việt Nam trong quá khứ để nhắc nhở thanh niên ngày nay luôn phấn đấu, cố gắng hết sức mình, bằng nhiệt huyết của tuổi trẻ để chung tay xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, giàu đẹp đúng như lời dạy của Bác Hồ: “…nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên…”(4).

—–

Tài liệu tham khảo:

(1)(4) Một số lời dạy và mẫu chuyện về tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh. NXB CTQG. 2007

(2) www.cpv.org.vn

(3) www.hanoi.vnn.vn

www.bentre.gov.vn

www.vi.wikipedia.org

Đại cương Lịch sử Việt Nam, tập III

Dương Trung Quốc. Lịch sử Đoàn TNCS HCM và phong trào Thanh niên. NXB Thanh Niên. 2001.

http://www.agu.edu.vn

Comments

  1. tntuan says:

    Thật tự hào và khâm phục, các thế hệ cha anh đã hy sinh vì đất nước.

Speak Your Mind

Sơn Epoxy