Hơn 1/3 loài rùa nước ngọt có nguy cơ tuyệt chủng

Tổ chức Bảo tồn quốc tế (CI) vừa công bố có hơn 1/3 trong tổng số khoảng 280 loài rùa nước ngọt trên thế giới có nguy cơ bị tuyệt chủng, trong đó có rùa Hoàn Kiếm và rùa Trung bộ của Việt Nam.

Rùa nước ngọt bị đe dọa nghiêm trọng chủ yếu do săn bắt, phá hủy môi trường sống và mua bán thương mại để nuôi làm cảnh.

Theo CI, sự suy giảm đáng lo ngại của nhiều loài rùa nước ngọt là bằng chứng cho thấy các hệ sinh thái nước ngọt – mà con người phụ thuộc như nông nghiệp, thực thẩm và cả nguồn nước ngọt – đang bị chúng ta hủy hoại và từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới chúng ta và động vật hoang dã vùng nước ngọt nói chung, loài rùa nói riêng.

“Nếu chúng ta không hành động ngay bây giờ để bảo vệ môi trường sống của rùa nước ngọt và áp dụng các biện pháp mạnh mẽ hơn trong việc ngăn chặn mua bán rùa làm vật nuôi và thức ăn thì chúng ta sẽ phải đứng trước một viễn cảnh thực thế là không còn nhìn thấy rùa vĩnh viễn” – tiến sĩ Peter Paul van Dijk, giám đốc chương trình Bảo tồn rùa và rùa nước ngọt thuộc CI, nói.

Rùa Hoàn Kiếm, có tên khoa học là Rafetus swinhoei. Trên thế giới chỉ còn 4 cá thể trưởng thành, một trong số đó đang sống tại Hồ Gươm, thủ đô Hà Nội – Ảnh: Asian Turtle Program
Rùa Batagur kachuga từng sống phổ biến ở các con sông lớn thuộc miền bắc Ấn Độ, Bangladesh và Nepal, nhưng do tình trạng thu thập trứng rùa, xây đập và ô nhiễm nguồn nước nên hiện chỉ còn một số cá thể sống ở sông Chambal, miền trung Ấn Độ – Ảnh: CI
Rùa sông Myanmar Batagur kachuga hiện chỉ còn sống ở thượng nguồn sông Chindwin do săn bắt, xây đập và khai thác vàng – Ảnh: Brian D. Horne
Rùa Chelodina mccordi được phát hiện ở hòn đảo nhỏ Roti, Indonesia năm 2004, là vật nuôi thương mại được ưa chuộng ở Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, dẫn đến sắp tuyệt chủng - Ảnh: Anders G.J. Rhodin, M.D.
Rùa mai mềm khổng lồ Đông Nam Á Chitra chitra – một trong những loài rùa lớn nhất thế giới với trọng lượng cơ thể có thể đạt 120kg, hiện chỉ còn sống rải rác trong 2 con sông nhỏ ở phía tây Thái Lan và đảo Java (Indonesia) do bị săn bắt, ô nhiễm nước và xây đập – Ảnh: CI/ Peter Paul van Dijk
Rùa hộp Vân Nam Cuora yunnanensis được cho là tuyệt chủng mãi cho tới năm 2005, một vài cá thể đã được phát hiện tại một địa điểm được giữ bí mật thuộc tỉnh Vân Nam – Ảnh: Henk Zwartepoorte
Rùa sông “ăn chay” Trung Mỹ Dermatemys mawii được tìm thấy chủ yếu tại Mexico, Guatemala và Belize. Thịt của nó thường được ưa chuộng trong dịp Lễ hội ăn chay và Lễ Phục sinh ở Trung Mỹ, đó là nguyên nhân khiến loài rùa này bị đe dọa – Ảnh: Thomas Rainwater
Rùa đầm lầy Glyptemys muhlenbergii thường sống ở các đồng cỏ mùa xuân và đầm lầy nhỏ thuộc vùng đồi thấp dưới chân núi ở miền đông nước Mỹ. Nó thường ăn sâu bọ và ốc sên, nên được gọi là chuyên gia làm sạch môi trường. Hiện nó sống giới hạn từ New York tới Tennessee do 98% môi trường sống của nó bị chuyển đổi sang làm nông nghiệp – Ảnh: CI/ Peter Paul van Dijk
Rùa Trung bộ Mauremys annamensis chỉ được tìm thấy tại các ao, hồ thuộc miền Trung, Việt Nam. Nó bị săn lùng để đáp ứng nhu cầu vật nuôi thương mại cho Trung Quốc trong những năm 1990, hiện còn sống với số lượng ít trong hoang dã. Trong điều kiện nuôi nhốt, nhiều cá thể có “giống” tốt được chăm sóc kỹ nên đã được đưa trở lại Việt Nam, nhằm khôi phục lại “dân số” tại quê hương của nó – Ảnh: CI/ Peter Paul van Dijk
Rùa hộp Terrapene coahuila sống tại các dòng suối và đầm lầy thuộc Cuatro Cienegas (Mexico) – một nhóm ốc đảo bị đe dọa vì mực nước ngầm được bơm để sử dụng cho nông nghiệp và dân cư trong khu vực – Ảnh: Jennifer Howeth

(Theo CI, BBC, news.mongabay.com, tuoitre.com.vn)