Cây bời lời và ước mơ của cậu học trò

Tác giả Đề án “Công nghệ sinh học từ cây bời lời” cho rằng, xăng, dầu được sản xuất từ quả cây bời lời sẽ có giá thành rẻ hơn do sẵn có. Mặt khác, khí thải sinh ra khi đốt cháy nhiên liệu sẽ sạch hơn, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Nguyễn Đình Hải tại Cuộc thi Ý tưởng Kinh tế xanh 2011
Câu chuyện của bà nội…

Sinh ra và lớn lên ở vùng quê Thạch Châu, Lộc Hà, Hà Tĩnh, tuổi thơ của Nguyễn Đình Hải gắn liền với nhiều cây cối, ruộng đồng. Hải cho biết, ý tưởng được bắt nguồn từ chính những câu chuyện của bà nội. Bà nội thường hay kể về những ngày gian khó, nhọc nhằn thuở trước khi trong nhà chẳng có đủ dầu để thắp sáng, bà phải vò nát lấy chất nhớt từ cây bời lời để thắp sáng, hoặc làm thành xà phòng để giặt giũ.

Từ câu chuyện của bà, Hải đã ấp ủ ý tưởng làm công nghệ sinh học từ cây bời lời. Hải cho biết, cây bời lời còn gọi là bời lời nhớt, bời lời dầu, nhớt mèo, mò nhớt, là một loài thực vật thuộc họ nguyệt quế. Bời lời là loài cây gỗ trung bình, có thể cao tới 10m. Vỏ thân nâu hoặc xám, mỏng, trong có chất nhớt. Bời lời có thể trồng bằng nhiều phương pháp: Trồng bằng chồi rễ của cây mẹ; trồng bằng cây con tái sinh trong rừng; trồng bằng hạt gieo thẳng hoặc trồng bằng cây con ươm trong bầu. Tất cả các bộ phận của bời lời đỏ đều có chất nhầy dính, nhiều nhất ở vỏ thân, thường dùng để dính bột giấy, làm nhang.

Việc sản xuất dầu diezel từ quả cây bời lời ở Việt Nam là hợp lý vì loại cây này rất hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam. “Dầu sản xuất từ quả cây bời lời có giá thành rẻ hơn do sản xuất dễ triển khai và tận dụng điều kiện tự nhiên sẵn có. Mặt khác, khí thải sinh ra khi đốt cháy nhiên liệu sẽ sạch hơn, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Với những công dụng như vậy, em quyết định đi sâu vào nghiên cứu những ứng dụng của cây bời lời với cuộc sống”, Hải khẳng định.

… đến lít xăng sinh học đầu tiên từ cây bời lời

Nguyễn Đình Hải đã tính toán, bình quân một mùa một cây bời lời cho thu hoạch 150 kg quả, khi sản xuất sẽ thu hồi được hơn 100 lít dầu tương ứng với 2 triệu đồng (đã trừ kinh phí sản xuất 1 lít dầu là 3.000 đồng). Từ lượng quả dồi dào ấy, sau khi thu hoạch và qua sơ chế, quả được đưa vào máy ép tách dầu. Công nghệ được Nguyễn Đình Hải chọn để sử dụng trong việc sản xuất năng lượng từ cây bời lời là công nghệ HTPM (High Temperature and Pressured Methanol – Methanol dưới nhiệt độ và áp lực cao). Ưu điểm nổi bật của công nghệ này là không gây ô nhiễm liên quan tới nguồn nguyên liệu đầu vào, hơn nữa không cần tinh lọc hay este hóa axit trong quá trình xử lý sơ bộ. Qua công nghệ sản xuất dầu diezel từ lượng dầu trên, những lít xăng từ cây bời lời đầu tiên ở Việt Nam sẽ ra đời. Hải cho biết thêm, cây bời lời cũng được nhiều loài chim ưa thích, khi phủ xanh diện tích đất trống đồng nghĩa với việc thu hút được nhiều loài chim, làm đa dạng hệ sinh thái. Bên cạnh đó, trồng cây bời lời sẽ giải quyết được công ăn việc làm cho các hộ dân nghèo, phủ xanh vùng đất trống đồi trọc.

Tác giả đề án cũng cho hay, khó khăn lớn nhất hiện nay chính là kinh phí, vì nếu như “mượn” được công nghệ HTPM thì tốt, còn nếu không, phải mua công nghệ, tính sơ sơ cũng khoảng 9 tỷ đồng. Tuy nhiên, cậu sinh viên Kiến trúc rất tự tin khi cho rằng, năng suất sản xuất của dây chuyền là 20 tấn dầu/1 tháng, tương ứng với 25.000 lít dầu thì nguồn lợi thu lại mỗi tháng là 500 triệu đồng, theo đó chưa đến 2 năm đã thu hồi được vốn và có lãi. Hiện đã có một số nhà đầu tư đặt vấn đề với tác giả đề án.

Lê Na (Báo Đại đoàn kết)

Đề án “Công nghệ sinh học từ cây bời lời” của Nguyễn Đình Hải nằm trong 9 đề án lọt vào vòng chung kết cuộc thi Ý tưởng Kinh tế Xanh 2011. Hội đồng thẩm định cuộc thi đã đánh giá cao tính ứng dụng thiết thực của đề tài với cuộc sống.

Cây bời lời đỏ (còn gọi là bời lời nhớt, bời lời dầu, nhớt mèo, mò nhớt) là một loài thực vật thuộc họ nguyệt quế. Bời lời đỏ là loài cây gỗ trung bình, có thể cao tới 10m. Vỏ thân nâu hoặc xám, mỏng, trong có chất nhớt. Cành trưởng thành hình trụ, nhẵn; cành non có cạnh, nhiều lông. Lá mọc so le, thường mọc thành cụm ở đầu cành, kích thược rất thay đổi, dài 7 – 20cm, rộng 4 – 10cm, hình bầu dục hay thuôn dài, phía đáy lá tròn hoặc nhọn, đầu nhọn hay tù.; cuống lá có lông; phiến lá dai, khó vò, khó giã nát, khi vò tiết ra chất nhớt. Hoa mọc thành cụm, đơn tính cùng gốc, màu vàng nhạt. Quả mọng, hình cầu, màu đen. Cây ưa sáng mọc nhanh, khả năng tái sinh hạt, chồi mạnh, thích hợp đất sét pha, ẩm, thường mọc nơi đất có tầng dày, nhiều mùn. Bời lời có thể trồng bằng nhiều phương pháp: Trồng bằng chồi rễ của cây mẹ; trồng bằng cây con tái sinh trong rừng; trồng bằng hạt gieo thẳng hoặc trồng bằng cây con ươm trong bầu.Tất cả các bộ phận của bời lời đỏ đều có chất nhầy dính, nhiều nhất ở vỏ thân, thường dùng để dính bột giấy, làm nhang.

Speak Your Mind